Gazeta prestigjioze zvicerane “Neue Zürcher Zeitung” i ka kushtuar një analizë situatës politike në Shqipëri dhe protestave që po zhvillohen prej javësh në Tiranë. Në artikull thuhet se demonstratat, të cilat nisën si kundërshtim ndaj projektit turistik në Zvërnec, janë shndërruar në një lëvizje më të gjerë kundër qeverisë dhe sistemit politik.
Sipas medias zvicerane, protestuesit e akuzojnë qeverinë e kryeministrit Edi Rama për korrupsion dhe abuzim me pushtetin, ndërsa theksohet se pakënaqësia qytetare është shtuar edhe pas vendimit të qeverisë për të financuar me 4.2 milionë euro koncertin e reperit amerikan Kanye West.
Artikulli ndalet gjithashtu te reagimet e kryeministrit ndaj protestuesve, të cilët, sipas gazetës, janë etiketuar prej tij si përgjegjës për dështimin e shitjes së biletave të koncertit. Po ashtu, analiza përmend hetimet e Prokurorisë së Posaçme (SPAK) lidhur me pronat ku parashikohet të ndërtohet projekti turistik në Zvërnec, duke iu referuar edhe informacioneve të publikuara nga Reuters.
ARTIKULLI I PLOTË/
Reperi kontrovers amerikan Kanye West performoi të shtunën e kaluar jashtë Tiranës – duke dhënë një shfaqje dy-orëshe në kurriz të taksapaguesve shqiptarë. Qeveria e kryeministrit Edi Rama i pagoi organizatorit privat të koncertit ekuivalentin e 4.2 milionë eurove, nga frika se organizatori mund të anulonte performancën shumë të publikuar për shkak të shitjeve të ngadalta të biletave. Kryeministri Edi Rama kishte deklaruar, dukshëm i mërzitur, në një video në Facebook disa ditë më parë se injektimi financiar kishte parandaluar një turp të madh për Shqipërinë.
Rama gjithashtu pretendoi se e dinte se kush ishte fajtor për rënien e shitjeve të biletave: protestuesit e të ashtuquajturit Revolucion Flamingo. Ai i akuzoi ata për shpifje dhe sabotim, duke thënë se përhapja e tyre e frikës po i largonte fansat e muzikës. Për javë të tëra, ka pasur demonstrata të përditshme kundër qeverisë.
Padi kundër Ramës
Shumë vende evropiane kanë anuluar koncertet e Kanye West, i cili tani e quan veten Ye, për shkak të vërejtjeve të tij të përsëritura antisemite dhe raciste. Rama, i cili përgjithësisht konsiderohet pro-Izrael, megjithatë, kishte një stadium të përkohshëm të quajtur Eagle Stadium, me një kapacitet prej 60,000 spektatorësh, të ndërtuar posaçërisht për performancën e tij. Ai besonte se kjo do të ishte një grusht shteti marketingu. Por kjo pati efekt të kundërt.
Kur u bë e ditur se qeveria e tij kishte devijuar 4.2 milionë euro nga fondi i emergjencës i buxhetit të shtetit shqiptar nëpërmjet një ligji të emergjencës, shfaqja muzikore moralisht kontraverse u shndërrua në një skandal politik. Fondet në fakt janë të destinuara për fatkeqësi natyrore të paparashikuara. Përdorimi i tyre për të shpëtuar një koncert konsiderohet shkelje e ligjit. Partia opozitare më pas ngriti një padi në Zyrën e Prokurorit të Posaçëm për Korrupsion dhe Krim të Organizuar (SPAK) kundër Ramës dhe Ministrit të tij të Kulturës për shpërdorim detyre dhe shkelje të parimit të trajtimit të barabartë në prokurimin publik.
Përtej shkeljes së ligjit, popullsia u indinjua kryesisht nga arroganca e qeverisë së tyre, e cila po shpenzonte fonde publike për një koncert pop, ndërsa vendi vuante nga inflacioni i lartë dhe problemet strukturore. Manovra e Ramës erdhi në një kohë veçanërisht të keqe dhe tregon se sa shumë e ka humbur ai kontaktin me humorin publik. Mbështetja financiare për koncertin e Kanye West ka nxitur edhe një herë pakënaqësinë e thellë të shqiptarëve ndaj qeverisë së tyre.
Anulimi i Ligjit për Ruajtjen e Natyrës
Që nga fundi i majit, mijëra shqiptarë kanë dalë në rrugë çdo mbrëmje, duke kërkuar dorëheqjen e Ramës. Shkaku për valën e protestave ishte një projekt turistik prej 4 miliardë eurosh nga firma e investimeve Affinity Partners, në pronësi të dhëndrit të Donald Trump, Jared Kushner, në një rezervat natyror në bregdetin e Adriatikut. Për të realizuar planet e ndërtimit, qeveria i hoqi statusin e mbrojtur të zonës në vitin 2024 përmes një amendamenti të diskutueshëm në ligj. Ajo që filloi si një protestë e menaxhueshme mjedisore kundër projektit të ndërtimit, shpejt u zgjerua në një lëvizje të gjerë masive kundër sistemit politik. Nga e majta në të djathtë, qeveria po akuzohet për korrupsion dhe abuzim me pushtetin.
Për javë të tëra, Rama ka reaguar me ndjenja të lënduara dhe kokëfortësi. Ai i diskrediton protestuesit, duke i quajtur agjentë të huaj ose duke i ofenduar. Të martën, në një konferencë të përbashkët shtypi me Komisionerin e Zgjerimit të BE-së në Bruksel, ai premtoi çuditërisht të rishikojë ligjin e diskutueshëm për zonat e mbrojtura për ta sjellë atë në përputhje me standardet e BE-së. Rama dëshiron ta çojë vendin e tij në BE deri në vitin 2030. Shqipëria është ndër vendet kandidate që kanë ecur më përpara në negociatat e pranimit.
Çfarë do të thotë ndryshimi i shpallur ligjor për projektin Kushner mbetet i paqartë. Rama deri më tani nuk ka lënë asnjë dyshim se synon t’i përmbahet atij. Ai e ka mbrojtur vazhdimisht projektin e ndërtimit si një mundësi historike për të nxitur turizmin dhe si një ndihmë ekonomike për vendin. Ai përdori të njëjtin argument për të justifikuar pagesën prej mbi 4 milionë eurosh për organizatorin e koncerteve të Kanye-t. Në fund të fundit, thotë ai, pothuajse 25,000 vizitorë nga 80 vende do të udhëtojnë në Shqipëri posaçërisht për ngjarjen. Ai pret të ardhura prej të paktën 100 milionë eurosh. Vëzhguesit e konsiderojnë këtë shifër jorealiste, veçanërisht pasi, sipas raporteve të medias shqiptare, shteti dha bileta të panumërta koncertesh për të mbushur stadiumin.
Falsifikimi i Akteve të Pronësisë
Ai dështoi t’i bindte protestuesit. Zbulimet e fundit nga agjencia e lajmeve Reuters kanë konfirmuar kritikat e tyre. Agjencia e lajmeve ka siguruar akses në dosjet gjyqësore nga SPAK, agjencia që heton projektin e ndërtimit të Kushnerit nën dyshimin për shpërdorim detyre dhe korrupsion. Dosjet pretendojnë se një biznesmen shqiptar që banon në SHBA falsifikoi aktet e pronësisë për një nga parcelat e tokës në të cilën do të ndërtohet resorti. Ai ia shiti tokën firmës së investimeve në prill.
SPAK ka ngritur akuza kundër biznesmenit për trafik ndërkombëtar droge, pastrim parash dhe falsifikim, dhe ka lëshuar një urdhër arresti. Sipas Reuters, ai akuzohet konkretisht për kontrabandë kokaine nga Amerika e Jugut në Evropë dhe pastrim të të ardhurave në sektorin e pasurive të paluajtshme në Shqipëri. Padia me sa duket nuk përmban akuza kundër Kushnerit ose investitorëve të tjerë të përfshirë në resortin luksoz. I dyshuari i mohon të gjitha akuzat. Banorët e zonës bregdetare kanë sfiduar pretendimet e tokës së burrit në gjykatë për vite me radhë.
