Parlamenti Europian ka miratuar raportin për vitin 2025 mbi Shqipërinë, duke evidentuar një sërë problematikash serioze që lidhen me procesin demokratik, sundimin e ligjit dhe luftën kundër korrupsionit. Kësaj here raporti ishte plotësisht i shkëputur nga ndikimi i qeverisë, ndryshe nga sa ka ndodhur 10 vitet e fundit, ku raportet e BE kanë pasqyruar pikëpamjen e qeverisë.
Dokumenti është miratuar fillimisht nga Komisioni i Jashtëm i Parlamentit Europian dhe pritet të kalojë për votim në seancë plenare. Në të, theksohet se Shqipëria, si vend aspirant për anëtarësim në Bashkimi Europian, përballet me sfida të mëdha që kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme.
Një nga çështjet kryesore të ngritura është procesi zgjedhor. Raporti evidenton shkelje të rënda në zgjedhjet e fundit, përfshirë mungesën e barazisë në garë, përdorimin e burimeve shtetërore, presionin ndaj administratës dhe votuesve, si dhe akuza për blerje votash. Në këtë kuadër, kërkohet një reformë e thellë zgjedhore në përputhje me rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe Komisioni i Venecias.
Raporti ndalet edhe te funksionimi i institucioneve, duke kërkuar forcimin e rolit të Kuvendit në kontrollin e ekzekutivit, rritjen e transparencës dhe përfshirjen më të madhe të shoqërisë civile në proceset vendimmarrëse.
Një tjetër pikë e ndjeshme është çështja e imunitetit parlamentar, ku përmendet rasti i zv.kryeministres Belinda Balluku. Parlamenti Europian thekson se çdo vendim mbi imunitetin duhet të merret në përputhje të plotë me Kushtetutën dhe pa ndërhyrje politike.
Sa i përket korrupsionit, raporti vëren përkeqësim të situatës. Sipas Transparency International, Shqipëria ka rënë në vendin e 91-të në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025. Theksohet se ndjekja penale e rasteve të korrupsionit në nivele të larta mbetet e dobët dhe kërkohet forcim i kapaciteteve hetimore dhe ndëshkuese.
Gjithashtu, raporti ngre shqetësime për krimin e organizuar dhe pastrimin e parave, duke bërë thirrje për bashkëpunim më të ngushtë me agjenci si Europol dhe Eurojust.
Në planin rajonal, kritikohet nisma Open Balkan, e mbështetur nga kryeministri Edi Rama dhe presidenti serb Aleksandër Vuçiç. Sipas raportit, kjo nismë rrezikon të krijojë struktura paralele që mund të dëmtojnë Procesin e Berlinit dhe tregun e përbashkët të BE-së.
Një tjetër shqetësim lidhet me abuzimet në fondet IPARD, ku pas gjetjeve të OLAF kërkohet transparencë dhe kontroll më i fortë për të mbrojtur fondet e Bashkimit Europian.
Raporti i kushton rëndësi edhe lirisë së mediave, duke dënuar sulmet ndaj gazetarëve, retorikën anti-media dhe presionet ndaj mediave të pavarura. Po ashtu, evidentohen probleme në fushën e pronësisë dhe të drejtave të pakicave.
Në përfundim, Parlamenti Europian u bën thirrje forcave politike në Shqipëri që të bashkëpunojnë për realizimin e reformave të nevojshme dhe për të avancuar procesin e integrimit europian.a.b
