Presidenti Trump të shtunën i dha Iranit 48 orë për të rihapur Ngushticën e Hormuzit ose për të arritur një marrëveshje paqeje – ose për t’u përballur me një raund të ri sulmesh ushtarake që synojnë infrastrukturën energjetike të vendit.
“Mbani mend kur i dhashë Iranit dhjetë ditë për të BËRË NJË MARRËVESHJE ose për të HAPUR NGUSHTICËN E HORMUZIT,” postoi Trump në Truth Social. “Koha po mbaron – 48 orë para se i gjithë Ferri të mbretërojë mbi ta. Lavdi Zotit!”
Afati daton që nga një kërcënim i marsit për të shkatërruar termocentralet e Iranit nëse ngushtica nuk rihapet plotësisht. Trump e zgjati afatin disa herë ndërsa kontaktet diplomatike vazhduan, duke vendosur të hënën, 6 prill, si kufirin përfundimtar.
Përgjigja e Iranit ishte e përzier. Kryetari i Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf kishte paralajmëruar më parë këtë javë se vendi i tij ishte në këmbë, dhe një zëdhënës ushtarak iranian u zotua për sulme më të gjera dhe më shkatërruese. Por të shtunën, Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi sinjalizoi njëfarë hapjeje për bisedime, ndërsa e quajti propozimin prej 15 pikash të administratës të paarsyeshëm. “Ajo që na intereson janë kushtet e një fundi përfundimtar dhe të qëndrueshëm të luftës së paligjshme që na është imponuar”, tha ai. Dy zyrtarë rajonalë i thanë Associated Press se diplomatët nga Pakistani, Turqia dhe Egjipti kanë punuar prapa skenëd për të ndihmuar të dyja palët të gjejnë terren të përbashkët.
Irani ofroi një lëshim të ngushtë të shtunën, duke njoftuar se anijet që transportonin mallra thelbësore do të lejoheshin të kalonin nëpër ngushticë. Nuk ishte e qartë se cilat artikuj do t’i përcaktonte Irani si thelbësorë, dhe bllokada më e gjerë mbeti në fuqi.
Ngushtica e Hormuzit – një kalim i ngushtë përgjatë bregdetit jugor të Iranit – është korridori më kritik i transportit të naftës në botë, duke transportuar afërsisht një të pestën e furnizimit global. Mbyllja e saj ka shkaktuar atë që Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë e quajti ndërprerjen më të madhe të furnizimit me energji që nga kriza e naftës e viteve 1970, me humbje prej afërsisht 10 milionë fuçish në ditë. Çmimet e naftës janë rritur më shumë se 60% që nga fillimi i luftës, dhe IEA paralajmëroi këtë muaj se prilli do të jetë “shumë më i keq se marsi”.
Afati 48-orësh vjen ndërsa ushtria amerikane vazhdon kërkimin për një oficer të zhdukur të sistemeve të armëve F-15E Strike Eagle i cili u rrëzua mbi Iran të premten – humbja e parë e konfirmuar e një avioni luftarak amerikan mbi territorin iranian në luftë. Një A-10 Warthog amerikan i dërguar për të mbështetur përpjekjet e kërkim-shpëtimit u godit gjithashtu nga zjarri iranian; piloti u hodh mbi Gjirin Persik dhe u shpëtua shëndoshë e mirë.r.b
