Eksperti i Ceshtjeve Ligjore, Clirim Gjata ka komentuar vendimin e djeshem te Parlamentit, i cili rrëzoi Dekretin e Presidentit të Republikës për kthimin për rishqyrtim të ligjit nr.15/2020 “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin ‘Për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve..”. Kujtojme se ky ligj i miratuar në vitin 2016, po nga kjo mazhorancë, është një nga shumë ligjet e reformës në drejtësi.
Gjata ndalet tek ndryshimet here pas here te ketij ligji, Ai ngre pyetjen se kush mund ta sqarojë se, përse rishikohen e ndryshohen kaq shpesh ligjet e reformës në drejtësi, kur kjo e fundit nuk ka përfunduar akoma dhe kur nuk ka një përvojë të spikatur të organeve të reja, që të detyrojë edhe rishikimin e tyre.
Sipas Gjates, problemi është se këto ndryshime i duhen Edi Ramës për të spostuar Presidentin duke ja hequr kompetencat dhe duke fuqizuar personat e vendosur me dorën e tijë në krye të organeve.
“Pasi u ankimua në Gjykatën Kushtetuese(ishte koha kur funksiononte akoma), kjo e fundit shfuqizoi disa dispozita dhe për këtë arsye ligji u mor në shqyrtim në vitin 2019 nga parlamenti ku u bënë ndryshimet përkatëse.
Por nuk mjaftoi me kaq. Në shkurt të 2020 ligji u mor në shqyrtim përsëri nga Parlamenti dhe ju rishikuan shumë dispozita duke sjellë ndryshime substanciale në ligj. Mes të tjerave u ndryshuan edhe dispozitat mbi betimin e gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë, të cilët nga Presidenti ju kaluan për betim KLGJ.
A nuk veproi kështu me të ashtuquajturin ligj AntiKÇK, ku SPAK-u u vu nën varësinë e Min. të Brëndshëm??
Të njëjtën metodë përdori për edhe për betimin e Gjyqtarëve të Kushtetueses duke dublur Kushtetutën me ligj, ku këta të fundit mund të betoheshin me shkrim. Por kjo rrëzua nga Komisioni i Venecias si e papranueshme dhe se vinte në kundërshtim me Kushtetutën e vendit dhe parimet e funksionimit të shtetit të së drejtës.
Në këtë ligj, mazhoranca bën të njëjtin veprim. Ja heq Presidentit kompetencën e betimit të gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë dhe ja kalon KLGJ dhe nëse kjo nuk organizon ceremoninë e betimit atëherë këta të fundit betohen me letër me shkrim.
Dhe jo vetëm për Gjykatën e Lartë por edhe për një sërë funksionarësh të drejtësisë, që deri dje betoheshin të Presidenti tani i kaluan KLP, pa folur për Prokurorin e Pergjithshëm që betohet para Kuvendit. Dhe si variant të dytë përsëri me letër me shkrim.
Shumë merak e kanë këtë betimin me letër me shkrim. Se si mund të betohesh mbi një letër me shkrim këtë vetëm deputetët e Ramës mund ta parashikojnë. A mund të na thonë të paktën se cili vend demokratik e ka këtë procedurë, apo është thjeshtë një shpikje shqiptare alla Rama?
Te Presidenti janë betuar deri tani tre anëtar të Gj.L., dhe tetë prokurorë të SPAK-ut. Pjesa tjetër sipas ligjit do të betohen në institucionet e emërtesës, ose me letër me shkrim. Çafrë institucionesh po krijojmë?! Kur të prezantohen Gjyqtarët e Gj.L., disa do të jenë të Presidentit, disa të KLGJ e disa të letrës. Ky quhet deligjitimim. Por kjo është më e vogla.
A e di mazhoranca se argumentat e Kom.Venencias për betimin e anëtarëve të Kushtetueses vlejnë edhe për këta të tjerët si precedent?? Ku po e çojnë kështu reformën në drejtësi pa filluar mirë akoma?? Si mund të sillemi banalisht me Kom.Venecias – një ligj e kemi me betim te Presidenti, tjetrin, jo.
Betimi në vetvete dhe veqanërisht i këtyre funksionarë të drejtësisë nuk është një veprim sa për tu kryer. Ky akt solemn lidhet me momentin e fillimit të detyrës; me seriozitetin dhe besnikërinë e funksionarit për popullin dhe ligjet e vëndit; me rëndësinë e detyrës që merr përsipër dhe pranimin e pasojave që vijnë nga kjo; me garancinë morale, me ndërgjegjshmërinë e tijë si funksionar i shtetit dhe së fundi lidhet më vetë sovranitetin shtetror. Prandaj e gjithë bota e përparuar betimet i ka të një rëndësie të jashtzakonshme.
Betimi te Presidenti nuk është parashikuar thjeshtë formalisht në Kushtetutë dhe madje është marrë si shëmbull në republikat demokratike. Ky akt realizohet të Presidenti sepse ky i fundit është garant i Kushtetutës dhe përfaqsues i unitetit të popullit. Asnjë institucion tjetër kushtetues ose jo nuk e ka këtë kompetencë, ndaj dhe betimi duhet kryer vetëm para Presidentit.
Gjthashtu një ndryshim tjetër që ju bë ligjit ishte edhe dhënja e kompetencës Inspektorit të Lartë të Drejtësisë(ILD) për të kontrolluar pasurinë e Gjyqtarëve dhe prokurorëve si veting tjetër dhe për ti kërkuar KLGJ-KLP pezullimin nga detyra pa filluar procedimi disiplinor
Me këtë ndryshim Edi Rama do të nënshtrojë politiksht çdo gjyqtar e prokuror, që nuk i bindet duke i ndërsyer ILD me veting dhe pezullim(ILD është ish-Av.Shtetit i Edi Ramës) Dhe miratohet kjo megjithse vjen në kundërshtim me vendimin e Gj.Kushtetuese të vitit 2017, që e ka shfuqizuar pikërisht këtë lloj kompetence mesh të tjerash”,-shprehet Gjata.
/DRONI.al/
