Tre dekada pas rënies së komunizmit, dosjet e policisë sekrete famëkeqe të Shqipërisë për “armiqtë e shtetit” po zbulojnë ngadalë sekretet e tyre, raporton AFP në një shkrim në lidhje me hapjen e dosjeve të Sigurimit të Shtetit në Shqipëri ndërsa konsideron se edhe Ibrahim Rugova ka një dosje.
Megjithatë, disa nga viktimat e diktatorit paranojak Enver Hoxha. Sigurimi i frikshëm i të cilit kishte më shumë se 10,000 informatorë dhe akoma më shumë bashkëpunëtorë nuk durojnë të shikojnë.
Por disa kanë frikë të zbulojnë se miqtë ose fqinjët i kanë tradhtuar.
“Kam frikë të mësoj se jam tradhtuar nga një mik i ngushtë dhe kjo do të më thyente zemrën”.
Dosja për Luc Bouniol-Laffont, i cili ishte atashe kulturor në Ambasadën Franceze në Tiranë nga viti 1988 deri në 1990, ka 774 faqe.
Sigurimi mobilizoi dhjetëra njerëz për të “krijuar një skenar krejtësisht imagjinar, të denjë për një film spiun apo një roman tragjikomik”, tha Bouniol-Laffont, tani një drejtues i lartë në muzeun e Luvrit në Paris.
Arkivi i Sigurimit me më shumë se 20 milionë dokumente mbahet në një bodrum brenda një kompleksi të sigurt të Ministrisë së Mbrojtjes së Shqipërisë.
Përmbajtja e tyre është dëshmi e brutalitetit të regjimit, tha drejtoresha e arkivit, Gentiana Sula.
Në një vend me më pak se tre milionë banorë, më shumë se 100,000 u internuan në kampe, 20,000 u burgosën dhe 6,000 u vranë ose u zhdukën midis viteve 1944 dhe 1991.
Gjatë sundimit katër dekadash të Hoxhës, Shqipëria u nda me të gjithë botën, duke përfshirë vendet e tjera komuniste si Bashkimi Sovjetik, Kina dhe Jugosllavia fqinje.
Të gjithë të huajt, përfshirë shqiptarët nga Kosova, atëherë pjesë e Jugosllavisë, shiheshin si një kërcënim potencial. Edhe Ibrahim Rugova — lideri i luftës për pavarësinë e Kosovës kishte një dosje.
Gazetari kanadez Nadi Mobarak zbuloi se babai i tij i ndjerë Melhem, një studiues me origjinë libaneze me pasion për historinë shqiptare — ishte monitoruar gjithashtu.
“Babai im do të ishte argëtuar shumë duke kaluar nëpër faqet e kësaj dosjeje”, tha Mobarak.
Sula tha se shumë informatorë u detyruan të bashkëpunonin nën tortura, presion psikologjik apo kërcënime ndaj të afërmve të tyre.
Autoriteti që kujdeset për arkivin po kërkon një ndryshim në ligj për ta lejuar atë të verifikojë kandidatët për poste publike — edhe nëse ata kanë kaluar më parë kontrolle të historisë, pasi të dhënat ishin të paplota në të kaluarën.
“Të vazhdosh të heshtësh për të kaluarën do të thotë të vazhdosh t’i bindesh moralit të diktaturës, të vazhdosh të humbësh qëndrimet morale,” tha Kadare AFP.
